Oorzaken

Impotentie bij diabetes: oorzaken en wat helpt

Door de redactieOnderbouwd met medische bronnen
Bijgewerkt op 7 min leestijd
Man meet zijn bloedsuiker aan de keukentafel

Ja, diabetes is een van de belangrijkste lichamelijke oorzaken van erectieproblemen. Langdurig hoge bloedsuikers beschadigen de kleine bloedvaten en zenuwen die nodig zijn voor een erectie. Het goede nieuws: een betere instelling, een gezonde leefstijl en behandelingen zoals erectiepillen helpen veel mannen met diabetes weer op weg.

In het kort
  • Mannen met diabetes krijgen vaker, eerder en vaak sterker erectieproblemen dan mannen zonder diabetes.
  • De oorzaak is meestal een combinatie van schade aan bloedvaten en zenuwen, medicijnen en spanning.
  • Een stabiele bloedsuiker remt verdere schade af en kan klachten verminderen.
  • Erectiepillen werken bij een groot deel van de mannen met diabetes, altijd na overleg met een arts.
  • Gebruik je nitraten voor je hart? Dan zijn erectiepillen geen optie.

Hoe veroorzaakt diabetes erectieproblemen?

Een erectie is een samenspel. Bij opwinding sturen je hersenen via de zenuwen een signaal naar de penis. Daar komt stikstofmonoxide vrij, een stof die de spiertjes in de wanden van de bloedvaten laat ontspannen. Het bloed stroomt de zwellichamen in en de penis wordt stijf. Diabetes kan op drie plekken in die keten roet in het eten gooien.

Schade aan de bloedvaten

Een te hoge bloedsuiker tast op den duur de binnenwand van de bloedvaten aan. De vaten worden stugger en nauwer, en ze maken minder stikstofmonoxide aan. De bloedvaatjes in de penis zijn erg smal, dus daar merk je dat vaak als eerste. Het gevolg: er stroomt minder bloed naar binnen en de erectie wordt minder hard of houdt korter aan.

Schade aan de zenuwen

Diabetes kan ook de zenuwen beschadigen. Dat heet neuropathie. Veel mensen kennen het van tintelende of gevoelloze voeten, maar het gebeurt ook bij de zenuwen in het bekken. Het signaal van de hersenen komt dan zwakker aan bij de penis. Soms neemt ook het gevoel af, waardoor opwinding en klaarkomen anders aanvoelen.

Hormonen en medicijnen

Mannen met diabetes type 2 en overgewicht hebben vaker een lager testosteron, en dat kan zowel de zin als de erectie verminderen. Daarnaast gebruiken veel mensen met diabetes ook bloeddrukverlagers of andere medicijnen die invloed hebben op de erectie. Lees daarover meer bij medicijnen die erectieproblemen veroorzaken. Stop nooit zelf met een medicijn, maar bespreek het met je arts.

Hoe vaak komt impotentie bij diabetes voor?

Heel vaak. Uit onderzoek blijkt dat ongeveer de helft van de mannen met diabetes in meer of mindere mate last heeft van erectieproblemen. De klachten beginnen gemiddeld ook jaren eerder dan bij mannen zonder diabetes. Hoe langer iemand diabetes heeft en hoe minder goed de bloedsuiker is ingesteld, hoe groter de kans. Je bent dus zeker niet de enige, ook al wordt er weinig over gepraat.

Is er verschil tussen diabetes type 1 en type 2?

Bij allebei kunnen erectieproblemen ontstaan, via dezelfde route van bloedvaten en zenuwen. Bij type 1 speelt vooral hoe lang je de ziekte al hebt en hoe goed de instelling is over de jaren. Bij type 2 komen er vaak extra risicofactoren bij: overgewicht, een hoge bloeddruk, een hoog cholesterol en een lager testosteron. Die versterken elkaar. Bij type 2 is het zelfs geen uitzondering dat erectieproblemen er al zijn voordat de diagnose diabetes gesteld wordt.

Erectieproblemen als vroeg waarschuwingssignaal

Omdat de bloedvaten in de penis zo smal zijn, kunnen erectieproblemen een eerste teken zijn dat ook bloedvaten elders in je lichaam aangetast raken, bijvoorbeeld rond het hart. Heb je diabetes en merk je dat je erecties minder worden, zie dat dan als een reden om ook je bloeddruk, cholesterol en bloedsuikerwaarden goed te laten controleren. Heb je pijn op de borst of word je benauwd bij inspanning, ga dan eerst naar je huisarts.

Wat kun je zelf doen?

Je hebt meer invloed dan je misschien denkt. Deze stappen remmen verdere schade af en kunnen je erectie verbeteren:

  • Werk aan een stabiele bloedsuiker. Bespreek met je behandelaar welke HbA1c-waarde voor jou haalbaar is. Een betere instelling beschermt vaten en zenuwen.
  • Beweeg elke week minstens 150 minuten. Wandelen, fietsen of zwemmen verbeteren de doorbloeding en je bloedsuiker tegelijk.
  • Stop met roken. Roken en diabetes zijn samen extra schadelijk voor de bloedvaten. Lees meer over alcohol, roken en je erectie.
  • Drink weinig alcohol. Alcohol ontregelt je bloedsuiker en remt de erectie.
  • Werk aan je gewicht. Bij type 2 kan afvallen zowel je bloedsuiker als je testosteron verbeteren.
  • Train je bekkenbodem. Sterke bekkenbodemspieren helpen het bloed in de penis vast te houden. Zie oefeningen en leefstijl bij erectieproblemen.

Een hypo tijdens de seks voorkomen

Seks is lichamelijke inspanning, en dat kan je bloedsuiker laten dalen. Gebruik je insuline of tabletten die een hypo kunnen geven, meet dan vooraf je bloedsuiker en houd druivensuiker binnen handbereik. Ook de angst voor een hypo kan spanning geven, en spanning is slecht voor een erectie. Bespreek met je diabetesverpleegkundige hoe je dit voor jou het beste regelt.

Welke behandelingen zijn er?

De meeste mannen met diabetes kunnen goed geholpen worden. Welke behandeling past, hangt af van je gezondheid en je voorkeur.

  • Erectiepillen (PDE5-remmers). Middelen als sildenafil, tadalafil en vardenafil helpen het bloed beter naar de penis te stromen. Bij mannen met diabetes werken ze bij ongeveer zes op de tien. Soms is een andere dosering of een ander middel nodig; dat bepaalt de arts. In erectiepillen vergelijken lees je de verschillen.
  • Vacuümpomp. Een mechanisch hulpmiddel dat werkt zonder medicijnen en ook als de zenuwen beschadigd zijn. Meer daarover op de pagina over de vacuümpomp bij erectieproblemen.
  • Injecties in de penis. Een medicijn dat je zelf in het zwellichaam spuit. Dit werkt direct op de bloedvaten en is een optie als pillen niet genoeg doen.
  • Erectieprothese. Als andere behandelingen niet helpen, kan een uroloog een prothese plaatsen.
  • Testosteron. Heb je ook weinig zin en voel je je moe, dan kan de arts je testosteron laten meten.
Lees dit eerst. Gebruik je nitraten, zoals nitroglycerine of isosorbide, voor hartklachten? Neem dan nooit erectiepillen. De combinatie kan je bloeddruk gevaarlijk laten dalen. Bespreek met je arts welke opties wel veilig zijn.

Praat erover met je zorgverleners

Erectieproblemen horen bij de onderwerpen waar je diabetesbehandelaar naar hoort te vragen, maar in de praktijk gebeurt dat niet altijd. Begin er gerust zelf over bij je huisarts, de praktijkondersteuner of je diabetesverpleegkundige. Zij horen dit vaker en weten welke stappen je kunt zetten. Neem je partner mee in het gesprek als je dat prettig vindt. Onzekerheid en spanning in de relatie maken het probleem vaak groter dan het lichamelijk is.

Veelgestelde vragen

Is impotentie door diabetes te genezen?

Schade aan bloedvaten en zenuwen is niet altijd helemaal terug te draaien. Een betere bloedsuiker, meer bewegen en stoppen met roken kunnen de klachten wel verminderen en verdere schade afremmen. Met behandeling kunnen de meeste mannen weer een erectie krijgen.

Werken erectiepillen bij diabetes?

Bij ongeveer zes op de tien mannen met diabetes wel. Ze werken iets minder vaak dan bij mannen zonder diabetes, omdat ook de zenuwen een rol spelen. Een arts beoordeelt of ze veilig voor je zijn en welke dosering past.

Kan een hoge bloedsuiker tijdelijk erectieproblemen geven?

Ja. Ook bij een tijdelijk ontregelde bloedsuiker voelen veel mannen zich moe en hebben ze minder zin en een minder goede erectie. Als je weer goed ingesteld bent, wordt dat vaak beter.

Kunnen erectieproblemen een eerste teken van diabetes zijn?

Dat kan, vooral bij diabetes type 2. Heb je ook veel dorst, plas je vaak of ben je snel moe? Laat dan bij de huisarts je bloedsuiker meten.

Heeft diabetes ook invloed op klaarkomen?

Soms. Door zenuwschade kan het sperma bij het klaarkomen naar de blaas gaan in plaats van naar buiten. Dat heet een retrograde ejaculatie. Het is niet gevaarlijk, maar wel goed om met je arts te bespreken, zeker als je een kinderwens hebt.

Heb je diabetes en merk je dat je erecties achteruitgaan? Dan hoort dat bij een arts. Je huisarts of diabetesbehandelaar kan met je kijken naar de oorzaak en een behandeling. Liever niet naar de praktijk? Lees hoe een online consult bij erectieproblemen werkt, waarbij een geregistreerde arts je situatie beoordeelt.

Erectiemiddelen zijn uitsluitend op recept, na beoordeling door een arts; erectieprobleem.nl verkoopt geen geneesmiddelen. Deze informatie vervangt geen medisch advies. Twijfel je of maak je je zorgen? Neem contact op met je huisarts.

Lees verder