Oorzaken

Medicijnen die erectieproblemen veroorzaken

Door de redactieOnderbouwd met medische bronnen
Bijgewerkt op 6 min leestijd
Ongemerkte medicijnpotjes naast een leesbril op de keukentafel

Merk je dat je erectie slechter is geworden sinds je een nieuw medicijn gebruikt? Dan is de kans reëel dat er een verband is. Vooral sommige bloeddrukverlagers, antidepressiva en prostaatmiddelen staan bekend om dit effect. Belangrijk: stop niet zelf, maar bespreek het met je huisarts of apotheker. Vaak is er een alternatief.

In het kort
  • De bekendste veroorzakers zijn bètablokkers, thiazide-plaspillen, SSRI-antidepressiva en finasteride of dutasteride.
  • Niet iedereen krijgt last, en de aandoening zelf kan ook meespelen.
  • De timing is een belangrijke aanwijzing: begonnen de klachten kort na de start van een medicijn?
  • Er is vaak een vervangend middel met minder effect op je erectie. Overleg altijd eerst.

Waarom medicijnen invloed kunnen hebben

Een erectie is een samenspel van zenuwen, bloedvaten, hormonen en je hersenen. Medicijnen die op een van die onderdelen ingrijpen, kunnen ook de erectie raken. Een bloeddrukverlager verlaagt bijvoorbeeld de druk waarmee bloed de zwellichamen in stroomt. Een antidepressivum beïnvloedt stoffen in je hersenen die ook een rol spelen bij zin en opwinding. En middelen die op hormonen werken, kunnen je testosteron verlagen. Daarom is het niet vreemd dat juist deze groepen bovenaan het lijstje staan.

Is het medicijn de boosdoener?

Let vooral op de volgorde. Ontstonden de klachten in de weken of maanden na het starten van een middel, of na een verhoging van de dosis, dan is een verband waarschijnlijk. Kijk ook in de bijsluiter: staan erectieproblemen, minder zin of problemen met de zaadlozing bij de bijwerkingen, dan is het effect bekend.

Toch ligt het niet altijd zo eenvoudig. Hoge bloeddruk beschadigt zelf ook de bloedvaten, en somberheid neemt zelf ook de zin weg. Soms is de aandoening dus de echte oorzaak, en het medicijn alleen toevallig in beeld. Je huisarts kan helpen om dat uit elkaar te halen.

Bloeddrukverlagers

Binnen de bloeddrukverlagers zijn er grote verschillen. Bètablokkers, zoals metoprolol, bisoprolol, propranolol en sotalol, worden het vaakst genoemd. Dat geldt ook voor plaspillen uit de groep thiazides, zoals hydrochloorthiazide en chloortalidon, en voor spironolacton. Andere middelen, zoals amlodipine en de groepen waar losartan en enalapril onder vallen, hebben doorgaans weinig of geen invloed. Daar valt dus vaak iets te winnen. Belangrijk om te onthouden: een goed behandelde bloeddruk beschermt je bloedvaten, en daarmee op lange termijn ook je erectie.

Antidepressiva

Antidepressiva uit de groep SSRI’s, zoals sertraline, paroxetine, citalopram en fluoxetine, geven vaak seksuele bijwerkingen. Denk aan minder zin, moeilijker of later klaarkomen en een minder stevige erectie. Er bestaan antidepressiva die daar minder vaak last van geven. Neem het serieus en bespreek het, maar stop nooit abrupt: dat kan onttrekkingsklachten of een terugval geven.

Middelen bij prostaatklachten

Bij een vergrote prostaat worden vaak twee soorten middelen gebruikt. Finasteride en dutasteride laten de prostaat krimpen, maar kunnen bij een deel van de mannen de zin en de erectie verminderen. Tamsulosine en vergelijkbare middelen ontspannen de spieren rond de blaashals; die geven vooral een droge of verminderde zaadlozing en minder vaak erectieproblemen. Meer over de prostaat en je erectie lees je bij prostaat en erectieproblemen.

Andere bekende veroorzakers

  • Opioïden, zoals oxycodon, tramadol en codeïne, kunnen bij langer gebruik je testosteron en zin verlagen. Gewone pijnstillers doen dat niet; lees ook over paracetamol en je erectie.
  • Antipsychotica en een deel van de middelen tegen epilepsie.
  • Hormoonbehandeling bij prostaatkanker, die het testosteron bewust sterk verlaagt.
  • Cimetidine, een oudere maagzuurremmer, al wordt die nog maar weinig gebruikt.

Twijfelgevallen zijn de cholesterolverlagers, zoals atorvastatine en rosuvastatine. Ze worden af en toe genoemd, maar het bewijs is gemengd, en doordat ze je vaten beschermen kunnen ze op lange termijn juist gunstig zijn. Bloedverdunners staan niet bekend als oorzaak.

GroepVoorbeeldenMogelijk effect
Bètablokkersmetoprolol, bisoprolol, propranololMinder stevige erectie, soms minder zin
Thiazide-plaspillenhydrochloorthiazide, chloortalidonMinder stevige erectie
Overige bloeddrukverlagersamlodipine, losartan, enalaprilMeestal weinig effect
SSRI-antidepressivasertraline, paroxetine, citalopramMinder zin, later klaarkomen, minder stevige erectie
Prostaatmiddelenfinasteride, dutasteride / tamsulosineMinder zin en erectie / vooral droge zaadlozing
Opioïdenoxycodon, tramadol, codeïneMinder zin, lager testosteron

Ineens geen erectie meer: denk ook aan medicijnen

Gaat de erectie van de ene op de andere maand flink achteruit, dan is een recent gestart of verhoogd medicijn een van de eerste dingen om na te lopen. Vaatproblemen ontwikkelen zich namelijk meestal langzaam, over jaren. Andere snelle oorzaken zijn een stressvolle periode, meer drinken, slecht slapen of een operatie. Zit er geen duidelijke aanleiding achter, of heb je ook klachten zoals gevoelloosheid, pijn of plasproblemen, laat de huisarts dan meekijken.

Als vooral je zin verdwijnt

Sommige medicijnen raken niet zozeer de erectie, maar vooral het verlangen. Dat geldt bijvoorbeeld voor een deel van de antidepressiva, de prostaatverkleiners en opioïden. Minder zin leidt dan vanzelf tot minder opwinding en een minder stevige erectie. Zeg het er bij je arts duidelijk bij als vooral je zin is veranderd. Dat helpt om de juiste oplossing te kiezen.

Wat kun je doen?

Zet alle medicijnen die je gebruikt op een rij, ook zonder recept en supplementen, en bespreek ze met je huisarts of apotheker. Samen kunnen jullie kijken naar overstappen op een ander middel, een lagere dosis of een ander tijdstip van innemen. Is overstappen niet mogelijk, dan kan de erectie zelf behandeld worden. Erectiepillen zijn met veel medicijnen te combineren, maar niet met nitraten, en bij sommige bloeddrukverlagers moet de arts extra goed opletten. Welke middelen er op recept zijn, lees je bij erectiemiddelen op recept. Wil je weten wat er verder achter erectieproblemen kan zitten, kijk dan bij oorzaken van erectieproblemen.

Welke medicatie geeft erectieproblemen?

Vooral bètablokkers, thiazide-plaspillen, SSRI-antidepressiva, finasteride en dutasteride, antipsychotica en opioïden. Of het bij jouw middel bekend is, staat in de bijsluiter.

Geeft bisoprolol erectieproblemen?

Dat kan. Bisoprolol is een bètablokker, en die groep wordt vaker in verband gebracht met erectieproblemen. Vraag je arts of een ander middel mogelijk is, en wissel nooit zelf.

Geeft amlodipine erectieproblemen?

Amlodipine wordt zelden als oorzaak gezien. Het is daarom soms juist een alternatief voor mannen die van een andere bloeddrukverlager last hebben.

Kan ik een erectiepil gebruiken naast mijn bloeddrukmedicatie?

Vaak wel, maar een arts moet het beoordelen. Met nitraten mag het nooit, en met sommige bloeddrukverlagers kan je bloeddruk te ver dalen.

Gaan de klachten weg als ik overstap op een ander middel?

Als het medicijn de oorzaak was, verbeteren de klachten meestal binnen enkele weken na wisselen. Doe dit altijd in overleg met je arts.

Twijfel je of een van je medicijnen een rol speelt? Je apotheker kan je dat vaak direct vertellen, en je huisarts kan met je zoeken naar een alternatief.

Deze informatie is algemeen en vervangt geen medisch advies. Stop nooit zelf met een voorgeschreven medicijn; overleg altijd eerst met je arts of apotheker.

Lees verder